| Из предговора |
Razvoj modela, i modeliranja u hidrogeologiji, započinje 1886. godine, kada je Forhajmer napravio prvi fizički model. Ova vrsta modela imala je značajnu primenu u naučnoj i inže njerskoj praksi d...Razvoj modela, i modeliranja u hidrogeologiji, započinje 1886. godine, kada je Forhajmer napravio prvi fizički model. Ova vrsta modela imala je značajnu primenu u naučnoj i inže njerskoj praksi do polovine XX veka, kada ih zamenjuju analogni modeli. Tehnološki napredak u računarstvu i informatici vremenom je fundamentalno menjao način na koji se matematički modeli razvijaju i koriste u različitim naučno tehničkim oblastima. Ove promene su uticale, kako na samu izradu modela, tako i na njihovu primenu u praksi. Tokom 1970 ih godina započinje intenzivna upotreba računara za izradu modela u hidro geologiji. Tada su modeli uglavnom pokretani na tzv. mejnfrejm računarima, a programi za modeliranje podzemnih voda su bili, gotovo isključivo pisanu u programskim jezicima Fortran IV i V (više od 95%), dok se u manjoj meri koristio jezik Basic. Početkom 1980 ih pojavljuju se personalni računari (PC), što je označilo veliki tehnološki preokret u ovoj oblasti: njihova upotreba značajno je smanjila troškove razvoja i primene modela. Već sredinom decenije, u razvijenim zemljama, svi ranije razvijeni modeli su bili prilagođeni za rad na PC računarima. Sa pojavom PC procesora 486, razvoj se gotovo u potpunosti preusmerio ka PC tehnologiji, pa su mejnfrejm računari, u kontekstu hidroge ološkog modeliranja, postali zastareli. Prvo ozbiljno globalno istraživanje upotrebe računara za modeliranje podzemnih voda, sprovedeno je u drugoj polovini 1970 ih godina. Projekat je trajao oko godinu i po dana, uz učešće najuglednijih institucija i stručnjaka iz više zemalja, posebno iz SAD, Nemačke, Engleske, Francuske i Izraela. Među istaknutim institucijama, bili su Holkombov istraživački institut pri Univerzitetu Batler u Indijanopolisu (SAD), Međunarodni forum naučnih asoci jacija iz Kila (Zapadna Nemačka) i američki Geološki zavod (USGS). Od vodećih eksperata koji su doprineli ovom istraživanju, izdvajaju se Tomas Priket (SAD), Džejms Merser (SAD), Džejkob Ber (Izrael), Gislen Marsili (Francuska), Džejkob Hejms (SAD) i Lin Gelar (SAD). Kao rezultat navedenog projekta, 1980. godine objavljena je publikacija „Groundwater Management: the use of numerical models“. U ovoj publikaciji je po prvi put na globalnom nivou sistematski prikazano stanje u oblasti korišćenja računara za matematičke (nu meričke) modele u hidrogeologiji. Publikacija je obuhvatila ključne informacije o, tada dostupnim, modelima za simulaciju toka podzemnih voda, kao i modelima koji opisuju transport materije u vodonosnoj sredini. Publikacija, koja je jedina takve vrste, inovirana je 1985. godine u drugom izdanju. Svi izneti zaključci vezani za koncept izrade i eksploa tacije hidrodinamičkih modela, do danas su ostali nepromenjeni.
више...
|
